۲۳ اکتبر ۲۰۲۶- در دو کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی شده و موازی، مشخص شد که رتاتروتاید (retatrutide)، یک آگونیست سه‌گانۀ نوین، به‌طور معناداری شاخص آپنه-هیپوپنه (AHI) را در بزرگسالان دارای چاقی یا اضافه‌وزن و مبتلا به آپنه انسدادی خواب (OSA) بهبود می‌بخشد؛ این اثرگذاری مستقل از وضعیت ابتلا به دیابت نوع ۲ بود.

در هفتۀ ۸۰ام، کاهش شاخص  AHIدر مقایسه با پلاسبو (دارونما) برای دوزهای ۹ میلی‌گرم و ۱۲ میلی‌گرم به‌ترتیب ۲۴.۴ و ۲۱.۹ رویداد در ساعت در بیماران بدون دیابت، و ۱۴.۴ و ۱۵.۱ رویداد در ساعت در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ بود. این یافته‌ها که در نشریه The New England Journal of Medicine منتشر شده است، نشان می‌دهد که رتاتروتاید می‌تواند رویکرد درمانی نویدبخشی برای آپنه انسدادی خواب در افراد دارای وزن اضافی باشد.

این یافته‌ها حاصل دو کارآزمایی فاز ۳ با نام‌های TRIUMPH-1-OSA و TRIUMPH-2-OSAاست که توسط «رونالد آر. گرونشتاین» از موسسه تحقیقات پزشکی  Woolcockدر نیوساوث ولز استرالیا و همکارانش انجام شده است.

آپنه انسدادی خواب (OSA) یک اختلال خواب است که با وقفه‌های مکرر در تنفس در طول خواب مشخص می‌شود. اضافه‌وزن یک عامل خطر مهم برای این بیماری است و کاهش وزن می‌تواند به تسکین شدت بیماری کمک کند. رتاتروتاید، یک داروی تحقیقاتی است که سه گیرنده هورمونی را فعال می‌کند: پپتید انسولینوتروپیک وابسته به گلوکز (GIP)، پپتید1 شبه‌گلوکاگون (GLP-1) و گلوکاگون.

پژوهشگران اثربخشی و ایمنی تزریق هفتگی زیرپوستی رتاتروتاید را در بزرگسالان مبتلا به OSA متوسط تا شدید با شاخص توده بدنی (BMI) حداقل ۲۷ کیلوگرم بر متر مربع، با یا بدون دیابت نوع ۲، مورد ارزیابی قرار دادند.

در مجموع ۲۴۳ شرکت‌کننده در مطالعه TRIUMPH-1-OSA(شامل افراد بدون دیابت) و ۴۴۸ شرکت‌کننده مبتلا به دیابت نوع ۲ در مطالعه TRIUMPH-2-OSAشرکت کردند. شرکت‌کنندگان به‌طور تصادفی دریافت‌کننده دوزهای ۴، ۹ یا ۱۲ میلی‌گرمی رتاتروتاید یا پلاسبو شدند. پیامد اصلی، میزان تغییر در شاخص  AHIپس از ۸۰ هفته درمان بود.

تحلیل‌ها نتایج زیر را نشان داد:

·  بیماران بدون دیابت: شاخص AHI با دوز ۹ میلی‌گرم رتاتروتاید ۳۴.۳ رویداد در ساعت و با دوز ۱۲ میلی‌گرم ۳۱.۷ رویداد در ساعت کاهش یافت، در حالی که این کاهش در گروه پلاسبو تنها ۹.۹ رویداد در ساعت بود.

·  بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲: شاخص AHI با دوز ۹ میلی‌گرم رتاتروتاید ۲۴.۷ رویداد در ساعت و با دوز ۱۲ میلی‌گرم رتاتروتاید ۲۵.۴ رویداد در ساعت کاهش یافت، در حالی که در گروه پلاسبو این کاهش ۱۰.۳ رویداد در ساعت بود.

·  کاهش وزن: وزن بدن در میان شرکت‌کنندگان بدون دیابت بسته به دوز رتاتروتاید بین ۱۲.۵٪ تا ۲۲.۲ ٪ و در افراد مبتلا به دیابت بین ۱۲.۱٪ تا ۱۸.۵٪ کاهش یافت. در مقابل، کاهش وزن در گروه پلاسبو به‌ترتیب ۴.۸٪ و ۵.۶٪ بود.

·  پروفایل ایمنی: علائم گوارشی شایع‌ترین عوارض جانبی گزارش‌شده بودند.

این یافته‌ها ثابت می‌کند که رتاتروتاید در بزرگسالان دارای وزن اضافی، صرف‌نظر از وضعیت دیابت، بهبود بسیار بیشتری در شدت  OSAنسبت به پلاسبو ایجاد کرده است. کاهش قابل‌توجه وزن همزمان با بهبود شاخص  AHIنشان می‌دهد که کاهش وزن احتمالاً در اثرگذاری این درمان نقش دارد.

با این حال، رتاتروتاید همچنان یک داروی تحقیقاتی است و برای تعیین ایمنی بلندمدت و نقش بالینی آن، نیاز به ارزیابی‌های بیشتر است. این نتایج از پتانسیل آن به‌عنوان یک گزینه درمانی برای آپنه انسدادی خواب مرتبط با اضافه‌وزن حمایت می‌کند، مشروط بر اینکه شواهد بیشتری کسب و تاییدیه های قانونی صادر شود.

منبع:

https://medicaldialogues.in/pulmonology/news/retatrutide-improves-obstructive-sleep-apnea-in-adults-with-obesity-study-181849